خواندنیهایی درباره 780 برنده جایزه نوبل
تنها33 نفر از برندگان نوبل زن هستند
شش برنده با فشاردولت و دوبرنده باخواست شخصی از دریافت جایزه نوبل خودداری کردند
با احتساب برندگان جوایز نوبل پزشکی و فیزیک 2006، جوایز نوبل تاکنون به 780 برنده اعطاء شده که شامل 762 نفر از دانشمندان و شخصیتهای برجسته و 18 سازمان مختلف بودهاند.
نکته جالب توجه این که در بین برگزیدگان نوبل تنها نام 33 زن به چشم میخورد.
جوانترین برگزیده جایزه نوبل نیز «لاورنس براگ» (Lawrence Bragg) است که در 25 سالگی به همراه پدرش جایزه نوبل فیزیک سال 1915 را دریافت کرد در مقابل مسنترین برنده جایزه نوبل «ریموند دیویس جی آر» (Raymond Davis Jr) است که در هنگام دریافت جایزه نوبل فیزیک 2002، 88 سال داشت.
جایزه نوبل امروزه صرف نظر از ارزش نقدی آن به عنوان یکی بزرگترین و افتخار آمیزترین جوایز جهانی مطرح است با این حال دو نفر از برگزیدگان جایزه نوبل از دریافت این جایزه خودداری کردهاند.
یکی از آنها «ژان پل سارتر» است که در سال 1964 از دریافت جایزه نوبل ادبیات خودداری کرد. وی اصولا از دریافت چنین عناوین رسمی امتناع داشت.
Le Duc Tho نیز که در سال 1973 به همراه «هنری کسینجر» به دلیل تلاش برای برقراری صلح برنده جایزه ویتنام نوبل صلح شد، از دریافت این جایزه خودداری کرد.
علاوه بر دو نفری که به خواست خود از پذیرفتن جایزه نوبل سرباز زدند چهار برنده نگون بخت جایزه نوبل هم با فشار دولتهای خود ناچار به رد این جایزه شدند.
«ریچارد کوهن»، «آدولف باتنانت» و «گرهارد دومگ» سه برنده آلمانی جایزه نوبل بودند که از سوی هیلتر از دریافت جوایز خود منع شدند؛
«بوریس پاسترناک» برنده جایزه نوبل ادبیات سال 1958 هم ابتدا جایزه را پذیرفت اما با فشار دولتمردان شوروی از دریافت آن خودداری کرد.
در مقابل شش نفری که جایزه نوبل خود را دریافت نکردند شش برنده نوبل بیش از یک جایزه دریافت کردهاند.
کمیته جهانی صلیب سرخ سه بار در سالهای 1917، 1944 و 1963 به عنوان برنده جایزه صلح نوبل معرفی شد. البته پیش از آن، بنیانگذار صلیب سرخ جهانی ـ هنری دونانت ـ هم در سال 1901 جایزه صلح نوبل را دریافت کرده بود .
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل هم در سالهای 1954 و 1981 دوبار برنده جایزه صلح نوبل شد.
«جی باردین» فیزیکدان برجسته در سالهای 1956 و 1972 دوبار برنده جایزه نوبل فیزیک شد و «اف. سنگر» نیز دوبار در سالهای 1958 و 1980 موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شد.
«ماری کوری» دانشمند برجسته هم یک بار در سال 1903 در رشته فیزیک و بار دیگر در سال 1911 در رشته شیمی جایزه نوبل را دریافت کرد. البته «لوییس پائولینگ» تنها فردی است که تاکنون در دو زمینه کاملا متفاوت برنده جایزه نوبل شناخته شده است.
وی در سال 1954 جایزه نوبل شیمی و در 1962 جایزه نوبل صلح را دریافت کرد.
نکته دیگری که شاید درباره برندگان جایزه نوبل خالی از لطف نباشد، برندگان خانوادگی این جایزه است که نمونه شاخص این خانوادهها کوریها هستند؛ علاوه بر «ماری کوری» که دوبار برنده جایزه نوبل شد، همسرش ـ پیرکوری ـ، دختر آنها «ایرن» و دامادشان «فردریک بولیوت» هم موفق به دریافت این جایزه شدند.
آلوا و گونار «میردال» و گرتن و کارل « کری» دو زوج دیگری بودند که هر دو همسر برنده جایزه نوبل شدهاند.
ویلیام و لورنس «برگ»، Niels و Aage.n «بوهر»، هانس و چیپین اولف «ون ایولر»، مان و کی. ام «سیگباهن» و جی.جی و جرج پگت «تامسون» نیز پنج پدر و پسری هستند که تاکنون موفق به دریافت جایزه نوبل شدهاند.
علاوه بر آنها جین و نیکولاس «تینبرگن» هم تنها برادران برنده جایزه نوبل هستند. |
